Laurence Libert wil van 2x6 naar 3x4

HASSELT - Om het watervalsysteem in het onderwijs te doorbreken en het technisch onderwijs te herwaarderen, wil Vlaams volksvertegenwoordiger Laurence Libert (Open Vld) het huidige onderwijssysteem van tweemaal zes jaar vervangen door een stelsel van driemaal vier jaar.

Studies wijzen het telkens weer uit: het Vlaamse onderwijs staat mee aan de wereldtop, maar het heeft toch zijn specifieke zwakheden. Het verschil tussen ‘de besten’ en ‘de slechtsten’ is nergens zo groot als bij ons en er is ook een te grote uitstroom van jongeren zonder diploma. Een andere zorg voor al wie zich met onderwijs bezighoudt is de te geringe belangstelling van jongeren voor technische studies en positieve wetenschappen, waardoor vooral in het bedrijfsleven de vrees begint te ontstaan dat we straks te weinig technici en ingenieurs zullen hebben om onze samenleving draaiende te houden.

Waterval

Er wordt momenteel nogal wat nagedacht en gestudeerd over mogelijke aanpassingen van het onderwijs om te verhelpen aan die mankementen. Vlaams volksvertegenwoordiger Laurence Libert van Open Vld doet een stevige duit in het zakje van dat denkwerk met een verregaand hervormingsvoorstel. Laurence Libert: “Op dit ogenblik hebben we het basisonderwijs en het secundair onderwijs. Als je de kleuterklassen even buiten beschouwing laat is dat tweemaal zes jaar. De basisschool is voor alle kinderen hetzelfde, en op 12 jaar moet er gekozen worden tussen algemeen secundair onderwijs, technisch onderwijs of beroepsonderwijs. Maar op dat ogenblik is er vaak nog te weinig zicht op de capaciteiten en de interesses van het kind. Het zijn doorgaans de ouders die de keuze maken, en maar al te vaak wordt er om prestigeredenen gekozen voor ASO, ook voor kinderen die een meer praktische of technische aanleg hebben. Dat brengt vanzelf al mee dat technisch onderwijs ‘tweedekeuzeonderwijs’ wordt. En dan krijg je het beruchte watervalsysteem, als de jongere in het technisch onderwijs terechtkomt, heeft hij of zij vaak al een jaar moeten overzitten.”

Vakleerkrachten

“Daarom denk ik dat het beter zou zijn de keuze wat uit te stellen, tot de jongere 14 is, en al een iets concreter idee heeft van wat hij wil en/of kan.” Maar het is niet de bedoeling het basisonderwijs met twee jaar te verlengen. “Neen, ik zou de eerste vier jaar van het basisonderwijs behouden, maar daarna een tweede cyclus van vier jaar beginnen met een bredere opleiding, waar de kinderen naast de basisvakken uit het basisonderwijs ook meer technologie- en praktijkvakken hebben, zodat zij - en hun ouders - kennis kunnen maken met meer aspecten van de maatschappij.” En moet de onderwijzer dan al die vakken geven? “Neen, de praktijk- en technologievakken zouden gegeven worden door vakleerkrachten. Ook al om te vermijden dat de onderwijzers, die niet in alles even goed kunnen zijn, gedwongen zouden zijn praktische vakken te geven waar ze zelf weinig belangstelling voor hebben. Het is zeker niet de bedoeling om de taak van de leerkrachten te verzwaren.”

Debat voeren

En wat komt daarna? “Na die tweede cyclus van vier jaar kan er dan gekozen worden, niet meer voor ASO, TSO of BSO, maar eerder voor vakgroepen als wetenschappen, technologie, talen, enzovoort. Op die manier kan de keuze voor een technische opleiding een meer positieve keuze worden.” Dit is een voorstel voor de lange termijn, want zo’n ingrijpende hervorming beslis je niet zomaar. “Het is in de eerste plaats mijn bijdrage tot de discussie over de toekomst van ons odnerwijs. Voor mij is dit natuurlijk niet te nemen of te laten, maar het is wel tijd om het debat te voeren over waar we met ons onderwijs naartoe willen. We beginnen aan het laatste werkjaar van de legislatuur in het Vlaams parlement. Als we het debat nu voeren kunnen we daarover een aanbeveling doen voor de volgende legislatuur.” Luc STANDAERT